loa bmb

loa bose

Nhân trắc học và tính khoa học trong lĩnh vực thiết kế

Hội thảo chuyên đề Nhân trắc học:

(TT. Thông tin – Văn Lang, 01/3/2011) – Sáng 25/02/2011, tại hội trường C601 Cơ sở 2 – 233A Phan Văn Trị, Q.Bình Thạnh, khoa Mỹ thuật công nghiệp đã tổ chức Hội thảo chuyên đề Nhân trắc học. Diễn giả của Hội thảo là ThS. Stanford Blackman – họa sĩ, nhà thiết kế người Mỹ. Với kinh nghiệm giảng dạy hơn 10 năm tại nhiều nước trên thế giới, ông đã trao đổi cùng Sinh viên khoa Mỹ thuật Công nghiệp của trường ĐH Văn Lang nhiều thông tin chuyên môn bổ ích.

Môn bóng chày và “phát hiện” về Nhân trắc học

Newton đã phát hiện ra trọng lực khi nhìn thấy quả táo rơi.
Nhân trắc học là khoa học về phương pháp đo trên cơ thể người (chiều cao đứng, chiều cao ngồi, chiều rộng vai, chiều rộng mông, vòng đùi, chiều dài và chiều rộng đầu, chiều cao đầu, trọng lượng cơ thể) và sử dụng toán học để phân tích kết quả đo đạc. Từ đó, các quy luật về phát triển hình thái người được hình thành, phục vụ cho việc giải quyết những yêu cầu thực tiễn của khoa học kỹ thuật, sản xuất và đời sống.
Ellenbog là người đã nhận diện vấn đề của Nhân trắc học  từ hoạt động của chiếc máy kéo vào năm 1473. Và với ví dụ sinh động về môn bóng chày, ThS. Stanford Blackman đã giúp Sinh viên khoa Mỹ thuật Công nghiệp, trường ĐH Văn Lang “phát hiện” ra Nhân trắc học là khoa học của thiết kế.
Có bao giờ bạn tự hỏi: khi ném bóng chày, hay ném một quả cam, bạn sẽ phải vận động các bộ phận cơ thể như thế nào? Và bạn sẽ phản ứng ra sao khi mình là đối tượng của cú ném ấy? Trả lời các câu hỏi trên, bạn đã có được hình dung đơn giản về đối tượng nghiên cứu của Nhân trắc học. Và đó là vấn đề đầu tiên mà ThS. Stanford đã mở ra cho các Sinh viên tham gia Hội thảo.
Nhân trắc học của thiết kế
Từ những quan sát bình thường nhất, ThS. Stanford đã cho các Sinh viên thấy sự hiện diện của Nhân trắc học ở mọi mặt hoạt động của đời sống thường ngày. Bạn sử dụng máy tính, các thiết bị văn phòng; bạn tập thể dục; bạn ngồi trên ghế, bạn lái xe… tất cả đều không nằm ngoài “tầm mắt” của Nhân trắc học.
 

 

 

Bạn sẽ phản ứng ra sao nếu có người ném một quả cam về phía bạn?… … và bạn thấy chiếc ghế ngồi này như thế nào? Nhân trắc học sẽ cho bạn câu trả lời khoa học cho những câu hỏi trên.
Nhưng Nhân trắc học “nhìn” để làm gì, đó mới là vấn đề cốt yếu. Từ câu hỏi cái gì, đi đến câu hỏi vì sao là quá trình mà Nhân trắc học chứng tỏ tầm quan trọng của mình. Căng thẳng khi ngồi trước máy tính do đâu, tại sao lại xảy ra tổn thương khi tập luyện, vị trí nắm cửa sao phải nằm ở chiều cao đó,… Cuộc sống hiện đại bao quanh chúng ta những vật chất tiện ích. Và khởi đầu của sự hiện hữu đó là từ công việc thiết kế, sáng chế. Hơn ai hết, những nhà thiết kế biết rằng những sản phẩm mà họ làm ra không bao giờ chỉ là tiện ích mà nó luôn có phần trăm khuyết điểm trong đó. Và tầm quan trọng của Nhân trắc học trong thiết kế là ở góc độ này: giúp các nhà thiết kế làm ra những sản phẩm không chỉ có tính thẩm mỹ cao mà còn đáp ứng được yêu cầu tiện lợi tối đa và an toàn với sức khỏe con người. Chính vì thế, Nhân trắc học là chiếc chìa khóa quý báu không thể thiếu để đem đến thành công cho những nhà thiết kế. Và đó cũng là điều mà ThS. Stanford đã trả lời cho câu hỏi của các bạn: Nhân trắc học có thực sự hữu ích đối với công việc thiết kế?
► ► ►
 

“Buổi Hội thảo có rất đông Sinh viên tham gia, chứng tỏ các bạn có ý thức về việc học của mình. Tuy nhiên, các bạn còn khá rụt rè khi trao đổi, còn thiếu tự tin khi trình bày quan điểm cá nhân. Tôi có hơi giận một vài bạn chưa tập trung chú ý trong hội thảo, và đó chỉ là thiểu số.

Hội thảo cũng là một diễn đàn, cần có hai chiều, không chỉ là diễn giả. Tôi đã trình bày tất cả những vấn đề liên quan đến Nhân trắc học mà tôi biết, và toàn bộ nội dung đều là cốt lõi. Tôi giảng dạy ở nhiều nước, nhưng tôi khẳng định là tôi yêu mến Việt Nam nhất, và tất nhiên, trong đó có Sinh viên Văn Lang.”

(ThS. Stanford Blackman)
► ► ►
Hãy học về cách học Nhân trắc học
Đó là vấn đề mà ThS. Stanford muốn các bạn tự rút ra sau buổi Hội thảo. Ông không ngừng di chuyển trong khi trình bày. Ông luôn cười thật tươi và lấy ví dụ tại chỗ. Và ông muốn nhìn thấy sự thỏa mãn hay còn hoài nghi của các bạn; ông muốn nhận được những câu hỏi dù là ngây ngô của các bạn; ông muốn các bạn thực sự chăm chú khi tham gia Hội thảo. Thái độ thân thiện, gần gũi của ông; sự nhiệt tình, hào hứng của ông đã khuyến khích được nhưng chưa nhiều các bạn Sinh viên tích cực tham gia trao đổi tại Hội thảo. Đó là điều đáng tiếc của các bạn.
Đặt câu hỏi là cách để bạn có thể học được từ những người thầy, 

thể hiện sự quan tâm đến vấn đề được học, và xây dựng một hội thảo học thuật đúng nghĩa: trao đổi hai chiều.

ThS. Sanford đã di chuyển khắp các dãy bàn, và cả hành lang để nghe những thắc mắc của các bạn 

và giải thích cặn kẽ vấn đề mà các bạn đặt ra.

Mỗi năm, khoa Mỹ thuật Công nghiệp tổ chức từ hai hội thảo chuyên đề trở lên. Cơ hội để các bạn học hỏi, trao đổi chuyên sâu về một vấn đề liên quan đến chuyên ngành không nhiều; và cơ hội được gặp gỡ, nghe giảng từ những người thầy danh tiếng trên thế giới càng hiếm hơn. Vì vậy, các bạn nên tận dụng nó. Muốn thế, các bạn cần chuẩn bị cho mình thật kỹ trước khi đến với hội thảo, cả kiến thức lẫn kỹ năng. Chẳng hạn như hội thảo lần này: nếu trước khi  bước vào hội thảo, bạn xác định được rằng mình biết nhưng chưa hiểu sâu về Nhân trắc học; bạn sẽ không rơi vào tình trạng không biết hỏi gì. Và cũng như những ngành học khác, cách học Nhân trắc học luôn được bắt đầu từ những câu hỏi.
Hãy tham gia một hội thảo với tinh thần tham gia một buổi học; với thái độ tò mò, tích cực và năng động.
Hội thảo chuyên đề Nhân trắc học không chỉ có ý nghĩa trong 4 giờ đồng hồ diễn ra. Khoa Mỹ thuật Công nghiệp mong muốn rằng, qua các Hội thảo này, các bạn sẽ thu nhận về cho mình những kiến thức chuyên ngành bổ ích; đồng thời, khơi gợi ở các bạn tinh thần học hỏi để có thể phát triển nghề nghiệp trong tương lai; và hơn thế nữa, xây dựng ở các bạn  phương pháp học tập, tư duy tích cực.
Bích Trâm – Băng Trinh